حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

228

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

يافت امير نصر وزارت خود را در عهدهء ابو الفضل محمّد بن عبيد اللّه بلعمى كه در عهد اسماعيل و احمد نيز وزارت كرده بود گذاشت و اين بلعمى كه مردى فاضل و فضل‌دوست و كاردان و كافى بود تا سال 326 وزارت امير نصر را در عهدهء خود داشت و او ممدوح شاعر بزرگ ابو عبد اللّه جعفر بن محمّد رودكى است و هموست كه بفرمان امير نصر كليله را از عربى بنثر فارسى برگردانده و رودكى را بنظم آن به زبان درى واداشته است . وفات بلعمى و رودكى هر دو بسال 329 اتّفاق افتاده فتنهء بزرگى كه در عهد وزارت ابو الفضل بلعمى بروز كرد خروج سه برادر نصر بود بر او در سال 318 . نصر اين سه برادر را براى آنكه مدّعى او نشوند در قلعهء بخارا محبوس كرده بود . در اين سال موقعى كه امير نصر بنيشابور رفته بود سه برادر بدستيارى جمعى از اهل بخارا نگاهبان خود را فريفتند و از زندان گريختند و عدّه‌اى ديگر از علويان و ديالمه را هم كه در حبس بودند با خود آزاد كردند و خزاين امير نصر را بباد غارت دادند و بر خانه‌ها و كوشكهاى او دست يافتند . امير نصر از نيشابور ببخارا شتافت و بدستيارى بلعمى و ابو بكر محمّد بن مظفّر بن محتاج چغانى سپهسالار اردوى سامانيان در خراسان فتنهء بخارا را خواباند و برادران امير نصر در اطراف بلاد پراگنده شدند . در جزء اصحاب برادران امير نصر جماعتى از شيعيان اسماعيلى و فاطمى بودند و رياست قسمتى از ايشان هم با پسر حسين بن على مرورودى بود و شيعهء اسماعيليّه چنان كه اشاره كرديم در اين تاريخ در بلاد سامانى حتّى در دستگاه امارت ايشان نيز نفوذ داشتند چنان كه جمعى از رجال دربارى امير نصر را بمذهب خود آوردند و داعى جانشين حسين بن على مرورودى بالاخره موفّق شد كه امير سامانى را نيز در تبعيّت اين آئين وارد كند . نصر بعنوان ديهء مرگ مرورودى مبلغ 119000 دينار بجانشين حسين داد تا آن را براى قائم خليفهء فاطمى مصر كه پيشواى اسماعيليّهء عصر بود بفرستد گرويدن امير نصر بمذهب اسماعيلى باعث رنجش غلامان ترك كه مستحفظين